Bước sang năm 2025, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đang trở thành "điểm nóng" và là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển hạ tầng quốc gia. Với việc Luật Đất đai 2024 chính thức đi vào cuộc sống, các dự án trọng điểm như Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường Vành đai 4 tại Hà Nội và Vành đai 3 tại TP. Hồ Chí Minh đang tạo ra nhu cầu khổng lồ về nhân sự chuyên trách GPMB. Không còn là một công việc hành chính đơn thuần, nhân viên GPMB hiện nay được xem là những "chuyên gia thương thuyết", đóng vai trò khơi thông dòng vốn đầu tư công và đảm bảo tiến độ cho các công trình mang tầm vóc lịch sử.
Thị trường lao động năm nay ghi nhận xu hướng tuyển dụng chuyên nghiệp hóa tại các Ban quản lý dự án (BQLDA), các doanh nghiệp bất động sản lớn và các đơn vị tư vấn đo đạc địa chính. Sự thay đổi trong cơ chế bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo khung pháp lý mới đòi hỏi đội ngũ nhân sự không chỉ am hiểu pháp luật mà còn phải có kỹ năng dân vận khéo léo. Đây là một nghề nghiệp có tính đặc thù cao, đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng nhưng cũng mang lại mức đãi ngộ xứng đáng và cơ hội thăng tiến rộng mở trong hệ thống quản lý nhà nước cũng như các tập đoàn tư nhân.
Nhân viên giải phóng mặt bằng là vị trí nhân sự chuyên trách thực hiện các quy trình liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để bàn giao quỹ đất "sạch" cho các đơn vị thi công. Đây là mắt xích quan trọng nhất trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án. Họ đóng vai trò là cầu nối trực tiếp giữa Nhà nước/Chủ đầu tư và người dân có đất bị thu hồi. Công việc của họ là đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân được thực hiện đúng quy định, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về tâm lý và pháp lý để quá trình bàn giao đất diễn ra đúng tiến độ.
Phạm vi công việc của nhân viên GPMB rất đa dạng, bao quát từ khâu khảo sát hiện trạng, đo đạc kiểm đếm tài sản trên đất cho đến việc lập phương án bồi thường và thực hiện chi trả. Họ thường làm việc tại các Trung tâm Phát triển quỹ đất, Phòng Tài nguyên & Môi trường hoặc các phòng dự án của các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và hạ tầng. Trong bối cảnh hiện nay, nhân viên GPMB còn phải am hiểu về quy hoạch xây dựng và các chính sách an sinh xã hội để tư vấn cho người dân các phương án tái định cư tối ưu nhất, giúp họ sớm ổn định cuộc sống sau khi nhường đất cho dự án.
Công việc của một nhân viên GPMB đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ năng văn phòng và thực địa, với các nhiệm vụ chính thường gặp bao gồm:
Ngoài ra, nhân viên GPMB còn phải tham gia vào việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo của người dân và phối hợp tổ chức các đợt cưỡng chế thu hồi đất trong trường hợp các biện pháp vận động không đạt hiệu quả sau khi đã thực hiện đầy đủ các bước theo quy định.
Thu nhập của nhân viên GPMB trong năm 2025 có sự phân hóa rõ rệt tùy thuộc vào loại hình tổ chức (Công lập hay Tư nhân) và mức độ áp lực của dự án. Thông thường, mức lương được cấu thành từ lương cơ bản cộng với các khoản phụ cấp độc hại, phụ cấp thực địa và thưởng tiến độ GPMB.
Tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, nơi giá đất phức tạp và áp lực tiến độ cao, mức lương thường nhỉnh hơn các tỉnh lẻ khoảng 20-30%. Các nhân sự làm việc cho các dự án vốn ODA hoặc các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia thường có thêm các khoản trợ cấp lưu trú và phụ cấp khó khăn khi phải bám trụ tại công trường trong thời gian dài.
Nhu cầu tuyển dụng nhân viên GPMB hiện đang ở giai đoạn "cao điểm" chưa từng có. Việc Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công với ngân sách hàng trăm nghìn tỷ đồng cho hạ tầng giao thông và năng lượng trong năm 2025 đã khiến các Ban quản lý dự án cấp tỉnh, huyện ráo riết bổ sung nhân sự. Theo dự báo, nhu cầu này sẽ duy trì ở mức cao trong ít nhất 5 năm tới khi Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện mạng lưới đường cao tốc và đường sắt đô thị.
Bên cạnh khối nhà nước, các tập đoàn bất động sản tư nhân cũng đang thay đổi chiến lược, họ ưu tiên tuyển dụng những nhân sự có kinh nghiệm GPMB "thực chiến" để tự chủ quá trình chuẩn bị quỹ đất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các trung tâm quỹ đất địa phương. Điều này mở ra cơ hội làm việc rộng mở cho những ai am hiểu về quy trình hành chính nhà nước nhưng muốn làm việc trong môi trường doanh nghiệp năng động với mức lương đột phá. Triển vọng tương lai của nghề là vô cùng bền vững vì đất đai luôn là nguồn lực khan hiếm và công tác thu hồi đất sẽ luôn là khâu đầu tiên của mọi quá trình phát triển.
Nghề giải phóng mặt bằng được ví như "làm dâu trăm họ", đòi hỏi một bộ kỹ năng đặc thù pha trộn giữa kiến thức pháp luật và nghệ thuật ứng xử con người.
Kỹ năng cứng (Chuyên môn):
Kỹ năng mềm (Bổ trợ):
Dấn thân vào nghề giải phóng mặt bằng là chấp nhận đứng ở "tuyến đầu" của sự phát triển, mang lại những giá trị thực tế nhưng cũng đầy rẫy cam go.
Cơ hội: Đây là công việc mang lại sự trưởng thành nhanh chóng về bản lĩnh và kinh nghiệm sống. Bạn sẽ trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đất đai – một trong những mảng khó và giá trị nhất của nền kinh tế. Thu nhập của ngành rất hấp dẫn với nhiều cơ hội thưởng theo tiến độ dự án. Hơn thế nữa, công tác GPMB giúp bạn xây dựng được mạng lưới quan hệ sâu rộng với chính quyền các cấp và cộng đồng dân cư. Sự tự hào khi thấy những con đường, những khu đô thị hiện đại mọc lên từ những mảnh đất mình trực tiếp khai phá là một phần thưởng tinh thần vô giá mà ít nghề nào có được.
Thách thức: Thách thức lớn nhất chính là áp lực tâm lý cực kỳ nặng nề khi phải trực tiếp đối mặt với những hộ dân không muốn rời bỏ nơi ở lâu đời. Rủi ro pháp lý luôn hiện hữu nếu nhân viên GPMB lơ là quy trình hoặc sai sót trong việc áp giá, kiểm đếm. Công việc thường xuyên đòi hỏi phải đi công tác xa, làm việc ngoài giờ hành chính để gặp gỡ người dân. Ngoài ra, việc cân bằng giữa lợi ích của Nhà nước/Doanh nghiệp và quyền lợi của người dân đòi hỏi một cái đầu lạnh và một trái tim ấm nóng để đưa ra những quyết định vừa đúng lý vừa trọn tình, tránh gây ra những điểm nóng về an ninh trật tự tại địa phương.
- Để trở thành Nhân Viên Giải Phóng Mặt Bằng, bạn cần có hiểu biết về luật đất đai, quy hoạch và chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Kỹ năng đàm phán, giải quyết xung đột và giao tiếp tốt cũng là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, bạn cần khả năng làm việc độc lập và phối hợp nhóm hiệu quả.
- Công việc hàng ngày bao gồm thẩm định, xác minh thông tin quyền sử dụng đất của người dân, tổ chức các cuộc họp với các bên liên quan để thông tin về dự án và triển khai công tác bồi thường. Ngoài ra, bạn cũng sẽ chuẩn bị các hồ sơ pháp lý liên quan đến giải phóng mặt bằng và giám sát việc thi công phá dỡ (nếu có).
- Bạn có thể tìm kiếm cơ hội việc làm qua các trang web tuyển dụng uy tín, các sàn giao dịch việc làm hoặc thông qua mạng lưới quan hệ cá nhân trong ngành xây dựng và bất động sản. Tham gia các diễn đàn chuyên ngành hoặc các hội nghề nghiệp để mở rộng mối quan hệ cũng là một phương pháp hiệu quả.
- Khó khăn lớn nhất thường là khi đối diện với sự không đồng thuận từ người dân khi giải phóng mặt bằng do liên quan trực tiếp tới quyền lợi của họ. Xung đột lợi ích và áp lực từ tiến độ công việc cũng là những thách thức bạn có thể gặp phải.
- Để nâng cao kỹ năng của mình, bạn có thể theo học các khoá đào tạo chuyên sâu về luật đất đai, giáo dục liên tục về kỹ thuật xây dựng và giáo dục về kỹ năng mềm như giao tiếp, thương lượng. Tham gia vào các dự án giải phóng mặt bằng để tích lũy kinh nghiệm từ thực tiễn cũng rất hữu ích cho sự phát triển trong công việc này.