Lập Trình Viên Là Gì? Tố Chất, Kỹ Năng Cần Có Của Lập Trình Viên

Đánh giá post

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin khiến xu hướng lựa chọn ngành học này ngày càng cao. Lập trình viên là nghề nghiệp thuộc nhóm ngành công nghệ thông tin đang cần nguồn nhân lực rất lớn. Vậy bạn đã biết về công việc của lập trình viên? Làm thế nào để trở thành lập trình viên chuyên nghiệp? Cùng tìm hiểu những thông tin về vị trí nghề nghiệp này ngay trong bài viết dưới đây bạn nhé.

1. Lập Trình Viên Là Gì?

Lập trình viên là gì? Họ là người làm công việc lập trình các phần mềm, xây dựng, thiết kế và bảo trì các website, các chương trình máy tính, các ứng dụng trên điện thoại di động. Lập trình viên có thể được gọi với nhiều tên khác nhau như kỹ sư phần mềm, lập trình phần mềm, nhà phát triển các phần mềm,…

Hầu hết các lập trình viên sẽ sử dụng 1 hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình để tạo ra các phần mềm, ứng dụng. Họ làm việc theo nhóm, kết hợp các thành viên để hoàn thiện sản phẩm công nghệ đến cuối cùng.

lập trình viên
Lập Trình Viên Là Gì?

Lập trình viên có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ phát triển phần mềm ứng dụng cho máy tính hoặc thiết bị di động, đến lập trình web, game, trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng,… Họ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những sản phẩm công nghệ hiện đại, giúp cuộc sống của chúng ta trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn.

2. Mô Tả Công Việc Của Lập Trình Viên

Người làm công việc lập trình tư duy và sáng tạo ra các phần mềm mới bằng cách sử dụng những ngôn ngữ riêng của các ngành CNTT. Ngoài phần mềm mới, các lập trình viên là người kiểm tra sửa lỗi cho các phần mềm lỗi, hoặc thực hiện nghiên cứu thực hiện những nâng cấp cho các ứng dụng phần mềm để hoạt động hiệu quả, chuyên nghiệp hơn.

Cụ thể, lập trình viên sẽ làm những công việc sau:

  • Phân tích và hiểu rõ yêu cầu: Trước khi bắt đầu viết mã, lập trình viên cần phân tích và hiểu rõ các yêu cầu, mục tiêu và tính năng mà phần mềm cần đáp ứng.
  • Thiết kế giải pháp: Dựa trên yêu cầu, họ phải thiết kế cấu trúc, kiến trúc và lưu đồ của phần mềm, quyết định cách tổ chức và liên kết các thành phần khác nhau.
  • Viết mã nguồn: Công việc chính của lập trình viên là viết mã nguồn (code) bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình như Java, Python, C++, JavaScript,… để xây dựng các chức năng và tính năng của phần mềm.
  • Kiểm thử và gỡ lỗi: Sau khi viết xong mã, lập trình viên phải kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo không có lỗi, xử lý các vấn đề và lỗi phát sinh.
  • Tối ưu và cải tiến: Họ liên tục tối ưu hiệu suất, bảo mật và khả năng mở rộng của phần mềm, cũng như cập nhật và cải tiến các tính năng mới.
  • Ghi chú và tài liệu hóa: Việc ghi chú mã, tài liệu hóa quá trình phát triển rất quan trọng để dễ dàng bảo trì và nâng cấp sau này.
  • Làm việc nhóm: Lập trình viên thường phải làm việc trong một nhóm dự án, phối hợp với các nhà phân tích, thiết kế, kiểm thử và quản lý để hoàn thành sản phẩm.
  • Học hỏi và cập nhật kiến thức: Công nghệ luôn thay đổi, vì vậy lập trình viên phải liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức mới để theo kịp xu hướng và nâng cao kỹ năng.

3. Lập Trình Viên Làm Việc Trong Những Mảng Nào?

Công việc của một lập trình viên
Lập Trình Viên Làm Việc Trong Những Mảng Nào?

Lập trình viên có thể làm việc ở nhiều mảng khác nhau như:

3.1 Lập Trình Web

Lập trình web là một lĩnh vực rất quan trọng và phổ biến trong công nghệ thông tin. Các lập trình viên web chuyên tạo ra và phát triển các trang web, ứng dụng web và nền tảng trực tuyến. Họ sử dụng các ngôn ngữ lập trình như HTML, CSS, JavaScript, PHP, Ruby, Python và các framework liên quan để xây dựng giao diện người dùng, tính năng, chức năng của website.

Lập trình viên web phải am hiểu về cơ sở dữ liệu, máy chủ web, an ninh mạng, tối ưu hóa tìm kiếm (SEO) và thiết kế đáp ứng trên nhiều thiết bị khác nhau. Họ cũng cần hiểu về các nguyên tắc, quy trình phát triển phần mềm, quản lý dự án và làm việc nhóm.

Công việc của lập trình viên web bao gồm thiết kế và xây dựng trang web mới, cập nhật, bảo trì các trang web hiện có, tích hợp các tính năng, chức năng mới, đảm bảo tính bảo mật và hiệu suất của website. Ngoài ra, họ cũng phải thường xuyên học hỏi và cập nhật kiến thức về các công nghệ, xu hướng mới trong lĩnh vực lập trình web.

3.2 Lập Trình Embedded

Lập trình embedded là một lĩnh vực chuyên sâu trong công nghệ thông tin, tập trung vào việc phát triển phần mềm cho các thiết bị nhúng (embedded devices) như máy tính công nghiệp, thiết bị điều khiển, thiết bị y tế, thiết bị gia dụng thông minh,…

Các lập trình viên embedded phải có kiến thức chuyên sâu về phần cứng, hệ điều hành thời gian thực (real-time operating systems), ngôn ngữ lập trình như C, C++, Assembly và các công cụ phát triển phần mềm nhúng. Họ cần hiểu rõ về các yếu tố như tiêu thụ năng lượng, tối ưu hóa hiệu suất, đáp ứng thời gian thực và các giới hạn phần cứng.

Công việc của lập trình viên embedded bao gồm thiết kế và phát triển phần mềm cho các thiết bị nhúng, đảm bảo tính ổn định, hiệu suất và tính năng của hệ thống. Họ cũng phải kiểm thử, gỡ lỗi và tối ưu hóa mã nguồn cho phù hợp với yêu cầu của thiết bị cụ thể.

Lĩnh vực lập trình embedded rất đa dạng và có ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau như ô tô, hàng không, y tế, viễn thông,…

3.3 Lập Trình Mobile

Lập trình mobile là một lĩnh vực ngày càng trở nên quan trọng trong thời đại công nghệ di động phát triển mạnh mẽ. Các lập trình viên mobile chuyên phát triển ứng dụng cho các thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng và các thiết bị đeo thông minh (wearables).

Họ sử dụng các ngôn ngữ lập trình và framework phổ biến như Java, Kotlin (cho Android), Swift, Objective-C (cho iOS), React Native, Flutter, Xamarin và các công cụ phát triển ứng dụng di động khác. Lập trình viên mobile cần hiểu rõ về các hệ điều hành di động như Android và iOS, cũng như các nguyên tắc thiết kế giao diện người dùng (UI/UX) cho thiết bị di động.

Công việc của lập trình viên mobile bao gồm phân tích yêu cầu, thiết kế ứng dụng, viết mã nguồn, kiểm thử, gỡ lỗi và triển khai ứng dụng trên các cửa hàng ứng dụng như Google Play và App Store. Họ cũng phải đảm bảo tính năng, hiệu suất, bảo mật và tối ưu hóa cho các thiết bị di động khác nhau.

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ di động, nhu cầu về lập trình viên mobile ngày càng tăng cao, đòi hỏi họ phải liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng để đáp ứng những xu hướng, công nghệ mới nhất.

3.4 Lập Trình Cơ Sở Dữ Liệu

Lập trình cơ sở dữ liệu, phân tích dữ liệu là một lĩnh vực quan trọng trong công nghệ thông tin, tập trung vào việc quản lý, lưu trữ, truy xuất và khai thác dữ liệu một cách hiệu quả.

Lập trình cơ sở dữ liệu bao gồm việc thiết kế, triển khai và bảo trì các hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu (DBMS) như MySQL, PostgreSQL, Oracle, SQL Server, MongoDB,… Các lập trình viên cơ sở dữ liệu phải thành thạo các ngôn ngữ truy vấn như SQL, hiểu rõ về mô hình dữ liệu, cấu trúc dữ liệu, lý thuyết tập hợp, tối ưu hóa truy vấn và các khái niệm về bảo mật và an toàn dữ liệu.

Phân tích dữ liệu là quá trình khai thác, xử lý, phân tích các tập dữ liệu lớn để tìm ra thông tin và hiểu biết mới. Các lập trình viên phân tích dữ liệu sử dụng các kỹ thuật thống kê, khai phá dữ liệu, học máy (machine learning) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Họ cần kiến thức về toán học, khoa học dữ liệu và các công cụ phân tích dữ liệu như Python, R, Tableau, Power BI,…

Lập trình viên cơ sở dữ liệu chịu trách nhiệm thiết kế, triển khai và duy trì các hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu hiệu quả. Họ viết mã lệnh sử dụng các ngôn ngữ như SQL để tạo, truy vấn, cập nhật và bảo mật dữ liệu. Ngoài ra, họ tối ưu hóa hiệu suất, đảm bảo tính toàn vẹn và an ninh dữ liệu cho các ứng dụng, dịch vụ.

4. Yêu Cầu Cần Có Đối Với Lập Trình Viên

lập trình viên là gì
Yêu Cầu Cần Có Đối Với Lập Trình Viên

Lập trình viên là công việc hấp dẫn, cần nguồn nhân lực lớn hiện nay. Tuy nhiên, vì đây là công việc khó, cần nhiều kiến thức và kỹ năng đặc thù. Vậy cần rèn luyện những kiến thức, kỹ năng và tố chất nào để trở thành lập trình viên giỏi?

4.1 Kiến Thức Chuyên Môn

Để trở thành một lập trình viên giỏi, kiến thức chuyên môn là yếu tố quan trọng hàng đầu. Lập trình viên cần nắm vững các kiến thức cơ bản và nâng cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin, bao gồm:

  • Kiến thức về lập trình: Thành thạo ít nhất một ngôn ngữ lập trình như Java, Python, C++, C#, JavaScript và hiểu các khái niệm lập trình cơ bản như cấu trúc dữ liệu, giải thuật, lập trình hướng đối tượng,…
  • Kiến thức về cơ sở dữ liệu: Hiểu các nguyên lý cơ bản của cơ sở dữ liệu, các mô hình dữ liệu, ngôn ngữ truy vấn (SQL) và các kỹ thuật quản lý dữ liệu.
  • Kiến thức về hệ thống và mạng: Hiểu về kiến trúc máy tính, hệ điều hành, mạng máy tính, bảo mật mạng và các khái niệm liên quan.
  • Kiến thức về phương pháp luận phát triển phần mềm: Biết các quy trình, mô hình và phương pháp luận phát triển phần mềm phổ biến như Agile, Scrum, Waterfall.
  • Kiến thức về công cụ và framework: Thành thạo sử dụng các công cụ phát triển phần mềm, môi trường lập trình (IDE), hệ thống kiểm soát mã nguồn và các framework liên quan.

Ngoài ra, lập trình viên cũng cần liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức mới về các công nghệ mới, ngôn ngữ mới và xu hướng mới trong ngành để đáp ứng nhu cầu thay đổi của thị trường.

4.2 Kỹ Năng Mềm

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các kỹ năng mềm cũng rất quan trọng đối với lập trình viên để thành công trong công việc và sự nghiệp. Một số kỹ năng mềm cần có bao gồm:

  • Kỹ năng giải quyết vấn đề: Khả năng phân tích, tư duy logic và tìm giải pháp hiệu quả cho các vấn đề phức tạp trong lập trình.
  • Kỹ năng làm việc nhóm: Khả năng hợp tác, giao tiếp và phối hợp với các thành viên khác trong nhóm dự án.
  • Kỹ năng quản lý thời gian: Khả năng sắp xếp công việc, đặt ưu tiên và quản lý thời gian hiệu quả để đáp ứng các deadline.
  • Kỹ năng giao tiếp: Khả năng truyền đạt ý tưởng, diễn giải mã nguồn và thuyết trình dự án một cách rõ ràng, hiệu quả.
  • Kỹ năng suy nghĩ tích cực và sáng tạo: Có tư duy mở, sẵn sàng tiếp thu ý tưởng mới và đưa ra các giải pháp sáng tạo.
  • Kỹ năng học hỏi và tự học: Có khả năng tự học, nghiên cứu và cập nhật kiến thức mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin luôn thay đổi nhanh chóng.

Các kỹ năng mềm này giúp lập trình viên làm việc hiệu quả hơn, phối hợp tốt với đồng nghiệp, khách hàng và quản lý dự án một cách chuyên nghiệp.

4.3 Tố Chất

  • Tính kiên nhẫn và sự chịu khó: Lập trình đòi hỏi sự kiên nhẫn cao, phải chịu khó ngồi hàng giờ để viết, sửa mã nguồn và gỡ lỗi.
  • Tính cẩn thận và tỉ mỉ: Lập trình yêu cầu sự cẩn thận và tỉ mỉ cao độ, vì sai sót nhỏ có thể dẫn đến lỗi lớn.
  • Sự tập trung và tính kỷ luật: Lập trình đòi hỏi sự tập trung cao độ, phải có tính kỷ luật để hoàn thành công việc đúng hạn.
  • Tư duy logic và phân tích: Khả năng tư duy logic, phân tích và giải quyết vấn đề phức tạp là rất cần thiết cho lập trình viên.
  • Sự sáng tạo và đam mê: Lập trình không chỉ đơn thuần là viết mã, mà còn cần sự sáng tạo, đam mê để tạo ra các sản phẩm và giải pháp mới.
  • Khả năng thích ứng và học hỏi: Công nghệ luôn thay đổi nhanh chóng, vì vậy lập trình viên phải có khả năng thích ứng và học hỏi liên tục để đáp ứng các yêu cầu mới.

5. Lập Trình Viên Học Ngành Nào?

Lập trình viên có thể học rất nhiều ngành khác nhau. Tham khảo ngay một số ngành hot dưới đây:

5.1 Khoa Học Máy Tính

Khoa học máy tính là ngành chuyên nghiên cứu về hoạt động của máy tính. Ngành này tập trung chủ yếu về các kiến thức toán học và quan điểm lý thuyết. Chính vì vậy, để theo ngành khoa học máy tính, bạn sẽ cần yêu thích cũng như học tốt 2 môn toán – logic.

Chương trình đào tạo ngành khoa học máy tính sẽ giúp bạn dễ dàng tiếp cận, tham gia các công việc như trí tuệ nhân tạo, học máy, an ninh hay nghiên cứu đồ họa.

Xem thêm: Khoa học máy tính ra làm gì?

5.2 Công Nghệ Phần Mềm/Kỹ Thuật Phần Mềm

Lập trình viên học ngành nào
Lập Trình Viên Học Ngành Nào?

Đây là ngành học đào tạo kiến thức, kỹ năng cơ bản, bám sát với thực tế nghề lập trình viên nhất. Cụ thể, bạn sẽ được học:

  • Các quy trình phát triển phần mềm.
  • Kỹ năng vận dụng công nghệ phần mềm vào hỗ trợ, phát triển phần mềm khác.
  • Các kiến thức thu thập yêu cầu, thiết kế, phân tích, lập trình, kiểm thử, vận hành, bảo trì phần mềm.

Xem thêm: Kỹ thuật phần mềm là gì?

5.3 Kỹ Thuật Máy Tính

Kỹ thuật máy tính là ngành khá đặc biệt bởi nó kết hợp kiến thức của 2 lĩnh vực: điện tử và công nghệ thông tin.

Ngành học này giúp các bạn có thể thiết kế, phát triển hệ thống phần cứng, phần mềm để phục vụ hoạt động của các thiết bị phần cứng. Ví dụ như thiết kế chip máy tính, hệ thống điều khiển tự động IOT, công nghệ Robotic,…

Học ngành kỹ thuật máy tính, bạn cũng được học các ngôn ngữ lập trình như C, C++, Java,… Tuy nhiên chủ yếu các kiến thức này sẽ phục vụ cho hoạt động của phần cứng hơn phần mềm.

Xem thêm: Thuật toán là gì?

5.4 Hệ Thống Thông Tin

Ngành hệ thống thông tin học về con người, thiết bị và quy trình thu thập thông tin, phân tích, đánh giá, thiết kế hệ thông tin, quản trị, vận hành,… Theo đuổi ngành này, bạn cũng sẽ được học các ngôn ngữ lập trình như Java, PHP, C#, SQL,…, song tập trung nhất là các ngôn ngữ thao tác với cơ sở dữ liệu, dùng nhiều SQL.

Xem thêm: Hệ thống thông tin là gì?

5.5 Truyền Thông Và Mạng Máy Tính

Đây là ngành học về những công nghệ phổ biến như thư tín điện tử, truyền tải thông tin, công nghệ điện toán đám mây, xây dựng – vận hành Data center, an toàn, bảo mật thông tin,…

Học ngành này, bạn có thể làm công việc liên quan đến quản trị hệ thống mạng trong ngân hàng, trung tâm dữ liệu, nhà cung cấp mạng, chuyên viên thiết kế mạng, phát triển phần mềm,…

Xem thêm: Quản trị mạng máy tính là gì?

6. Cơ Hội Và Thách Thức Với Nghề Lập Trình Viên

Trở thành ngành học và vị trí nghề nghiệp “hot”, nghề lập trình viên được nhiều người mơ ước. Tuy nhiên, nghề lập trình viên bên cạnh những ưu điểm cũng có những nhược điểm mà ai đã tham gia mới thấu hiểu.

6.1 Cơ Hội

Có Nhu Cầu Nguồn Nhân Lực Rất Cao

Lập trình viên không sợ thất nghiệp. Vì sao vậy? Bởi nhu cầu sử dụng công nghệ thông tin ngày càng tăng lên nên nhu cầu về nguồn nhân lực lập trình trên thị trường rất cao.

Với độ khó chuyên môn, các lập trình viên được săn đón nhiệt tình bởi các doanh nghiệp nên bạn chẳng cần lo lắng gì nếu có chuyên môn. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp đã chủ động mời các sinh viên ngay cả khi chưa tốt nghiệp để làm việc cho mình. Lập trình viên có cơ hội làm việc rộng mở, nhiều mảng, có cơ hội thăng tiến và mức thu nhập hấp dẫn.

Được Làm Việc Trong Môi Trường Hiện Đại, Năng Động

Lập trình viên làm việc với công nghệ, với máy tính và mạng internet hàng ngày. Họ được cập nhật thường xuyên các ứng dụng công nghệ, xu thế phát triển hiện đại của thế giới nên luôn luôn thú vị, không nhàm chán.

Với chuyên môn cao, có tiếng Anh tốt, các lập trình viên làm việc được tại các doanh nghiệp nước ngoài đặt tại Việt Nam; hay đến làm việc tại các quốc gia phát triển như Nhật, Anh, Mỹ, Singapore,…

Thu Nhập Hấp Dẫn

Lập trình viên có thu nhập vô cùng đa dạng tùy thuộc vào trình độ và kinh nghiệm của bạn. Từng cấp độ của một lập trình viên dẫn đến bước tiến về thu nhập ngày càng hấp dẫn. Cụ thể:

  • Lập trình viên có dưới 3 năm kinh nghiệm với khả năng viết được ứng dụng đơn giản, có mức lương dao động từ $500 – $1000.
  • Khi đã có kinh nghiệm tốt hơn từ 4 – 10 năm làm việc ở vị trí senior developer với hiểu biết chuyên sâu và có khả năng lập trình các ứng dụng phức tạp sẽ nhận được offer từ $1000 – $1500.
  • Ở mức quản lý, lập trình viên có kỹ năng lập trình toàn diện và làm việc độc lập, làm công việc lãnh đạo của nhóm lập trình viên. Mức lương cho vị trí này đáng mơ ước từ $1500 – $2000. Đặc biệt ở các công ty lớn, chịu trách nhiệm cho dự án lập trình quy mô, các quản lý cấp cao có thu nhập tới $2500.

So sánh với mức lương của các ngành nghề khác, thì lập trình viên là vị trí nghề nghiệp có thu nhập vô cùng hấp dẫn, khoảng lương phổ biến từ 10 – 23 triệu đồng. Tuy nhiên, để thành công với nghề đòi hỏi bạn cần phải rèn luyện các kiến thức chuyên môn, các kỹ năng lập trình.

6.2 Thách Thức

tuyển dụng lập trình vien
Cơ Hội Và Thách Thức Với Nghề Lập Trình Viên

Luôn Luôn Phải Học Hỏi, Cập Nhật

Đi đôi với cơ hội làm việc thú vị, thì công nghệ thay đổi từng ngày từng giờ là thách thức đòi hỏi các lập trình viên phải luôn luôn học hỏi, trau dồi để theo kịp các bước tiến công nghệ mới. Các công nghệ hiện tại đang rất phát triển, tuy nhiên có thể một vài năm tới sẽ không còn sử dụng đến nó nữa. Nếu không thường xuyên học hỏi để cải tiến bản thân, thì các lập trình viên có thể bị đào thải.

Công Việc Áp Lực Cao

Là nghề nghiệp đòi hỏi cường độ làm việc cao, tính cầu toàn và tư duy trong công việc nên nghề lập trình luôn có áp lực công việc lớn. Có những dự án lập trình phải làm việc liên tục trong nhiều giờ đồng hồ vất vả, vì thế lập trình viên phải có sức khỏe tốt, khả năng chịu áp lực cao.

Xem thêm: Học công nghệ thông tin có khó không?

Lập trình viên là công việc của thế hệ công nghệ 4.0. Đây là mục tiêu công việc của nhiều người. Với những thông tin về vị trí nghề nghiệp lập trình trên đây mong rằng bạn có được định hướng và thành công khi theo đuổi công việc này. Để hiểu thêm về chi tiết công việc lập trình và tìm kiếm nơi làm việc hấp dẫn, truy cập vào website jobsgo.vn bạn nhé.

Câu hỏi thường gặp

1. Ngành Lập Trình Game Học Trường Nào?

Để học ngành lập trình game, bạn có thể tham khảo một số trường đại học như Đại học Công nghệ - ĐH Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học FPT, Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, Đại học Duy Tân,...

2. Phần Mềm Lập Trình Cho Học Sinh Là Gì?

Các phần mềm lập trình phổ biến dành cho học sinh như Scratch, App Inventor, Code.org, Python,... Những phần mềm này có giao diện trực quan, dễ sử dụng để giúp học sinh làm quen với lập trình từ sớm.

3. Lập Trình Viên Làm Việc Trong Môi Trường Nào?

Lập trình viên có thể làm việc trong các môi trường khác nhau như văn phòng công ty, làm việc từ xa (remote), làm việc tự do (freelancer) hoặc tại nhà riêng với máy tính cá nhân.

4. Lập Trình Viên Có Cần Học Giỏi Toán Không?

Kiến thức toán học tốt là một lợi thế nhưng không phải là điều kiện bắt buộc để trở thành lập trình viên giỏi. Điều quan trọng hơn là tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và học hỏi liên tục.

Tìm việc làm ngay!

(Theo JobsGO - Nền tảng tìm việc làm, tuyển dụng, tạo CV xin việc)

Chia sẻ bài viết này trên: