Tỉ lệ chọi là gì? Tính tỉ lệ chọi khi thi đại học như thế nào?

Mỗi mùa tuyển sinh đại học, cụm từ “tỉ lệ chọi” lại xuất hiện dày đặc trên các diễn đàn học sinh, trang tin tức giáo dục. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ tỉ lệ chọi là gì, cách tính như thế nào và nó thực sự có ý nghĩa gì với quyết định chọn trường của mình. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp toàn bộ những thắc mắc đó, giúp bạn có cái nhìn đúng đắn và đưa ra lựa chọn thông minh nhất trên con đường chinh phục cánh cửa đại học.

1. Tỉ lệ chọi là gì?

Tỉ lệ chọi là tỉ lệ giữa tổng số thí sinh đăng ký dự thi vào một trường hoặc một ngành học so với số chỉ tiêu tuyển sinh mà trường đó công bố. Nói theo cách dễ hiểu hơn, đây là con số cho biết bạn phải “đánh bại” bao nhiêu thí sinh khác để giành được một suất trúng tuyển.

Ví dụ, tỉ lệ chọi 1/10 có nghĩa là cứ 10 người đăng ký thì chỉ có 1 người được nhận vào trường.

Khái niệm này không chỉ áp dụng trong thi đại học mà còn xuất hiện trong tuyển dụng, thi tuyển công chức, hay bất kỳ quy trình chọn lọc nào có số ứng viên vượt quá số vị trí cần tuyển. Tỉ lệ chọi càng cao, mức độ cạnh tranh càng lớn và hành trình để trúng tuyển càng đòi hỏi sự nỗ lực hơn từ mỗi thí sinh.

Tỉ lệ chọi là sao?

>>> Xem thêm: Các kiểu sĩ tử mùa thi

2. Cách tính tỉ lệ chọi trong tuyển sinh đại học

Hiện nay, việc tính toán tỉ lệ chọi không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự chính xác về mặt dữ liệu. Công thức chuẩn thường được áp dụng là:

Ví dụ: Nếu trường Đại học Kinh tế Quốc dân có 8000 thí sinh đăng ký vào ngành Quản trị Kinh doanh với chỉ tiêu tuyển sinh là 400, thì tỉ lệ chọi sẽ là 8000 / 400 = 20/1, tức là 20 người tranh nhau 1 suất.

Lưu ý quan trọng: Tỉ lệ chọi tính từ tổng số hồ sơ đăng ký thường cao hơn thực tế do có nhiều “hồ sơ ảo” – thí sinh nộp nhiều nguyện vọng nhưng chỉ dự thi hoặc nhập học tại một nơi duy nhất. Ngoài ra, một bộ phận thí sinh đăng ký nhưng không đến thi vì trượt tốt nghiệp hoặc thay đổi kế hoạch. Vì vậy, con số tỉ lệ chọi thực tế thường thấp hơn so với tỉ lệ chọi dựa trên hồ sơ đăng ký. Để có đánh giá sát thực hơn, bạn nên tham khảo thêm số liệu của các năm trước, xu hướng điểm chuẩn, và mức độ quan tâm thực sự của thí sinh với ngành đó.

Đồng thời, ngày nay, các phương thức xét tuyển đa dạng (xét học bạ, xét điểm thi đánh giá năng lực, xét tuyển thẳng), tỉ lệ chọi có thể được chia nhỏ theo từng phương thức cụ thể để đảm bảo tính khách quan hơn.

Cách tính tỉ lệ chọi trong tuyển sinh đại học

3. Tỉ lệ chọi có ảnh hưởng đến kết quả thi đại học không?

Tỉ lệ chọi không trực tiếp ảnh hưởng đến kết quả thi của bạn, nhưng nó ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển nếu bạn không chuẩn bị tốt. Kết quả thi vẫn phụ thuộc vào kiến thức, kỹ năng làm bài và sự ôn luyện của từng cá nhân – yếu tố không ai có thể thay thế bạn được.

Tuy nhiên, khi tỉ lệ chọi cao, nghĩa là nhóm thí sinh cạnh tranh cùng bạn thường có năng lực cao hơn, điều đó gián tiếp đẩy điểm chuẩn lên. Ngược lại, một trường có tỉ lệ chọi thấp chưa chắc đã dễ đậu, vì điểm chuẩn còn phụ thuộc vào chất lượng của chính các thí sinh đăng ký. Điều quan trọng hơn là tỉ lệ chọi giúp bạn hình dung bức tranh cạnh tranh, từ đó điều chỉnh mục tiêu và mức độ đầu tư ôn tập phù hợp.

Tỉ lệ chọi càng cao thì sao? Có ảnh hưởng đến kết quả thi đại học không?

>>> Xem thêm: Điều lệ là gì?

4. Ngành nào có tỉ lệ chọi cao nhất?

Một số nhóm ngành luôn thu hút lượng lớn thí sinh đăng ký qua các năm, tạo ra mức độ cạnh tranh đặc biệt gay gắt là:

• Y khoa và Dược học: Đây luôn là nhóm ngành dẫn đầu về tỉ lệ chọi. Các ngành như Y đa khoa, Răng hàm mặt, Dược học đòi hỏi điểm đầu vào rất cao, thường từ 23 đến 25 điểm, trong khi số chỉ tiêu mỗi năm rất hạn chế.
• An ninh và Quân đội: Khối trường công an, quân đội luôn có tỉ lệ cạnh tranh thuộc hàng khốc liệt nhất, đặc biệt một số học viện chỉ tuyển vài chục đến vài trăm chỉ tiêu nhưng nhận hàng nghìn hồ sơ.
• Kinh tế và Quản trị kinh doanh: Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, khối ngành kinh doanh và quản lý luôn thu hút nhiều nguyện vọng nhất trong cả nước, tỉ lệ chọi dao động từ 1/5 đến 1/20 tùy trường.
• Công nghệ thông tin: Sức hút của thị trường việc làm công nghệ cao khiến ngành này liên tục lọt top các ngành được đăng ký nhiều nhất, đặc biệt tại các trường kỹ thuật hàng đầu.
• Luật và Quan hệ quốc tế: Ngành Luật tại các trường uy tín như Đại học Quốc gia Hà Nội hay Đại học Luật TP.HCM có tỉ lệ chọi rất cao do nhu cầu xã hội lớn và danh tiếng vững chắc của các trường.
• Du lịch, Khách sạn và Dịch vụ: Nhóm ngành này đang phát triển mạnh, thu hút đông đảo thí sinh, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh tại các trường chất lượng vẫn còn hạn chế.
• Khoa học xã hội và Nhân văn: Tâm lý học, Xã hội học, Nhân học ngày càng được quan tâm nhiều hơn, kéo theo tỉ lệ chọi tăng cao ở các trường có chương trình đào tạo tốt.

Ngành nào có tỉ lệ chọi cao nhất?

5. Top những trường đại học có tỉ lệ chọi cao hiện nay

Không chỉ ngành học, danh tiếng của trường cũng là yếu tố quyết định mức độ cạnh tranh. Dưới đây là những trường đại học có tỉ lệ chọi thuộc hàng cao nhất Việt Nam hiện nay:

• Đại học Y Hà Nội: Luôn dẫn đầu cả nước về mức độ cạnh tranh, đặc biệt ở ngành Y đa khoa và Răng hàm mặt.
• Đại học Y Dược TP.HCM: Trường hàng đầu phía Nam với tỉ lệ chọi lên đến 1/18, thu hút hàng chục nghìn hồ sơ mỗi năm.
• Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU): Một trong những trường có tổng số hồ sơ đăng ký cao nhất cả nước, đặc biệt ở các ngành kinh tế trọng điểm.
• Đại học Ngoại thương (FTU): Ngành Kinh tế quốc tế và Kinh doanh quốc tế tại đây luôn có điểm chuẩn và tỉ lệ chọi thuộc top cao nhất.
• Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST): Các ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật điện tử và Cơ điện tử thu hút lượng thí sinh khổng lồ hàng năm.
• Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU): Đặc biệt là Khoa Luật, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Kinh tế với nhiều ngành hot liên tục tăng tỉ lệ chọi.
• Đại học Sư phạm TP.HCM: Dù xu hướng ngành sư phạm có biến động, trường vẫn ghi nhận tỉ lệ chọi ổn định ở mức cao với hơn 24.000 hồ sơ đăng ký.
• Học viện Chính trị Công an Nhân dân: Một trong những trường có tỉ lệ chọi cực cao do chỉ tiêu rất hạn chế nhưng số lượng hồ sơ đăng ký vô cùng lớn.

Top những trường đại học có tỉ lệ chọi cao hiện nay

Hiểu rõ tỉ lệ chọi là gì và cách tính tỉ lệ chọi sẽ giúp bạn không bị choáng ngợp trước những con số tưởng chừng đáng sợ trong mùa tuyển sinh. Hãy xem đây là thông tin tham khảo để định hướng ôn tập và lựa chọn nguyện vọng phù hợp, đừng để nó quyết định giấc mơ của bạn. Dù tỉ lệ chọi là bao nhiêu, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nỗ lực và sự chuẩn bị thật sự nghiêm túc.

Nếu bạn đang tìm kiếm thêm thông tin định hướng nghề nghiệp hay cơ hội việc làm sau khi ra trường, hãy truy cập JobsGO – nền tảng tìm việc làm và tuyển dụng uy tín hàng đầu Việt Nam nhé.

>>> Xem thêm: Payroll là gì?

Câu hỏi thường gặp

1. Tỉ lệ chọi được lấy từ đâu?

Số liệu này thường được các trường đại học công bố chính thức trên website hoặc trong thông báo tuyển sinh, dựa trên tổng hồ sơ đăng ký và chỉ tiêu được duyệt.

2. Tỉ lệ chọi có thay đổi mỗi năm không?

Có, tỉ lệ chọi thay đổi theo từng năm tùy thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký và sự điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh của mỗi trường.

3. Tỉ lệ chọi bao nhiêu là cao?

Thông thường, tỉ lệ chọi từ 1:10 trở lên được coi là mức độ cạnh tranh cao ở các trường top.

(Theo JobsGO - Nền tảng tìm việc làm, tuyển dụng, tạo CV xin việc)