Ngành tâm lý học tội phạm là gì? Cơ hội làm việc sau khi ra trường

Tâm lý học tội phạm là ngành còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Do đó, không nhiều người biết ngành này thi khối nào, học ở đâu, ra làm gì. Vậy thì trong bài viết dưới đây, JobsGO sẽ chia sẻ đến các bạn thông tin chi tiết về ngành tâm lý học tội phạm.

1. Ngành tâm lý học tội phạm là gì?

Trước khi tìm hiểu “ngành tâm lý học tội phạm là gì?”, chúng ta sẽ cần nắm bắt định nghĩa về tâm lý tội phạm.

Hiểu đơn giản, tâm lý tội phạm là trạng thái tư tưởng, suy nghĩ, tình cảm,… của các tội phạm có liên quan đến hành vi phạm tội. Đó là sự hình thành tâm lý phạm tội, manh nha các ý đồ cũng như suy nghĩ đến các cách thức thực hiện hành vi.

Theo đó, ngành tâm lý học tội phạm chính là ngành ứng dụng tâm lý vào các mối quan hệ phức tạp. Ngành này nghiên cứu về các yếu tố liên quan đến trình bày, kiểm tra, sưu tầm chứng cứ cần thiết. Tóm lại, ngành tâm lý học tội phạm đề cập đến quá trình xét xử, điều tra các vụ án phạm tội.

Ngành tâm lý học tội phạm là gì?

2. Đối tượng của ngành tâm lý tội phạm là gì?

Tâm lý học tội phạm là một lĩnh vực có phạm trù nghiên cứu và đối tượng riêng. Cụ thể, những đối tượng này bao gồm:

• Hiện tượng, đặc điểm, các khía cạnh tâm lý phát sinh trong quá trình phạm tội.
• Phân tích tâm lý hành vi tội phạm, từ đó làm rõ động cơ, mục đích và hậu quả của các hành vi.
• Nghiên cứu nhân cách, tìm hiểu những nét đặc trưng trong nhân cách, các kiểu nhân cách của người phạm tội.
• Nghiên cứu, tìm hiểu tâm lý của một nhóm người phạm tội, nguyên nhân của tâm lý xã hội.

>>> Xem thêm: Ngành điều tra hình sự là gì?

3. Ứng dụng của ngành tâm lý học tội phạm

Trong thực tế, ngành tâm lý học tội phạm được ứng dụng trong các vấn đề sau:

3.1. Phân tích tâm lý tội phạm

Tâm lý học tội phạm được xem là một nhánh nhỏ của ngành tâm lý học nói chung. Chính vì vậy, ứng dụng đầu tiên của nó là giúp phân tích các tâm lý của tội phạm.

Cụ thể, tâm lý học tội phạm sẽ phân tích, đưa ra các đặc điểm, yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý của phạm nhân/nghi phạm. Thông qua đó, họ sẽ kết luận về nguyên nhân gây án của phạm nhân và báo cáo để tố giác hành vi.

3.2. Phỏng vấn, nghiên cứu tâm lý nhân chứng

Trong quá trình điều tra vụ án trên phim hoặc ngoài thực tế, bạn sẽ thấy có những cuộc phỏng vấn giữa công an với tội phạm. Những lời khai trong cuộc phỏng vấn có thể đúng hoặc sai. Và nhà tâm lý học sẽ phân tích dựa vào phản ứng, biểu hiện của tội phạm, kết hợp với kiến thức, kinh nghiệm để tìm ra sự thật. Điều này sẽ giúp cho các cơ quan điều tra thuận lợi hơn để kết luận vụ án.

3.3. Thiết lập hồ sơ và điều tra tội phạm

Dựa vào những thông tin của vụ án, nhà tâm lý học sẽ tiến hành thiết lập hồ sơ của phạm nhân. Quá trình này sẽ giúp họ tìm được nơi sinh sống của tội phạm, nắm bắt được các yếu tố gây ảnh hưởng đến tâm lý, hành vi phạm tội. Họ cũng sẽ biết được độ tuổi gây án nhiều nhất và đưa ra kết luận cho cơ quan điều tra, tòa án xem xét yếu tố khoan hồng.

Ứng dụng của ngành tâm lý học tội phạm

3.4. Ứng dụng vào quá trình đánh giá và điều trị tâm lý tội phạm

Ứng dụng này giúp cho các nhà tâm lý học biết được tội phạm có đang gặp vấn đề bất thường nào về suy nghĩ, tâm lý hay không? Thông quá đó, họ sẽ đưa ra phương hướng để điều trị sao cho phù hợp, đưa tội phạm về đúng chuẩn mực nhận thức, hành vi con người.

Thông thường, ứng dụng đánh giá, điều trị tâm lý được thực hiện say khi vụ án đã được kết án. Nó giúp nhà tâm lý học đánh giá được mức độ tái phạm, sự nguy hiểm và khả năng gây sát thương của tội phạm. Quá trình này giúp cho công tác quản lý, giám sát phạm nhân được an toàn, hiệu quả hơn.

3.5. Nghiên cứu về tâm lý hành vi phạm tội

Hiện nay, các vụ án phạm tội diễn ra ngày càng nhiều, gây ra những hậu quả khôn lường với con người, xã hội. Vì vậy, việc ứng dụng tâm lý học tội phạm vào nghiên cứu tâm lý hành vi là vô cùng quan trọng.

Điều này giúp cho các nhà tâm lý nắm bắt được những nguyên nhân, động cơ dẫn đến hành vi phạm tội, từ đó đưa ra biện phạm pháp phù hợp để giảm thiểu tội phạm.

>>> Xem thêm: Tâm lý học ra làm gì?

4. Vai trò của ngành tâm lý học tội phạm

Ngành tâm lý học tội phạm đóng vai trò đặc biệt quan trọng với xã hội. Vai trò đó thể hiện ở những khía cạnh sau:

• Lâm sàng: ngành này giúp chẩn đoán lâm sàng với các hành vi tội phạm trong quá trình phỏng vấn. Các nhà tâm lý học tội phạm sẽ giúp đánh giá, kiểm tra yếu tố tâm lý của người phạm tội, giúp cơ quan điều tra, quản lý có biện pháp đảm bảo an toàn cho những người liên quan.
• Thực nghiệm: thông qua việc nghiên cứu, các chuyên gia tâm lý sẽ cung cấp tài liệu liên quan đến vụ án, giúp làm sáng tỏ vụ án.
• Tính toán: chuyên gia tâm lý học tội phạm lý giải về hành vi, tâm lý của tội phạm là có cơ sở khoa học.
• Tham mưu: các nhà tâm lý học tội phạm có vai trò tư vấn về tâm lý, đưa ra những lời khuyên về tâm lý học tội phạm cùng những cảnh báo, biện pháp tâm lý phù hợp.

Vai trò của ngành tâm lý học tội phạm

5. Thông tin tuyển sinh ngành tâm lý học tội phạm

Dưới đây là những thông tin tuyển sinh mới nhất ngành tâm lý học tội phạm, bạn hãy tham khảo để có định hướng nghề nghiệp phù hợp cho bản thân nhé.

5.1. Ngành tâm lý học tội phạm học gì?

Để trở thành một chuyên gia có khả năng hỗ trợ các cơ quan chức năng trong việc thực thi pháp luật và giáo dục tâm trí tội phạm, sinh viên sẽ được trang bị hệ thống kiến thức toàn diện từ cơ bản đến chuyên sâu.

Chương trình học tập trung vào việc nghiên cứu hành vi và nhân cách của những đối tượng phạm tội, cụ thể bao gồm các nội dung chính sau:

• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tìm hiểu về các nhiệm vụ trọng tâm của ngành và cách thức sử dụng các phương pháp khoa học để phân tích tâm lý tội phạm.
• Nhân cách người phạm tội: Đi sâu vào cấu trúc nhân cách, các đặc điểm tâm sinh lý và những biến đổi trong tư duy dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật.
• Phân tích tâm lý hành vi phạm tội: Giải mã diễn biến tâm lý từ giai đoạn hình thành ý định cho đến khi thực hiện hành vi và tâm lý sau khi gây án.
• Tâm lý học nhóm tội phạm: Nghiên cứu sự hình thành, cấu trúc và đặc điểm tâm lý của các tổ chức hoặc nhóm người cùng thực hiện hành vi phạm pháp.
• Phòng ngừa tâm lý tội phạm: Trang bị các giải pháp và khía cạnh tâm lý trong việc dự báo, ngăn chặn, giáo dục cải tạo để giúp người phạm tội tái hòa nhập cộng đồng.

5.2. Ngành tâm lý học tội phạm thi khối gì?

Để theo đuổi ngành học này, bạn có thể lựa chọn xét tuyển qua các tổ hợp môn sau đây:

• Khối C00: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý
• Khối C03: Ngữ văn, Toán, Lịch sử
• Khối C16: Ngữ văn, Vật lý, Giáo dục công dân
• Khối C19: Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân
• Khối C20: Ngữ văn, Địa lý, Giáo dục công dân
• Khối D01: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh
• Khối D03: Toán, Ngữ văn, Tiếng Pháp
• Khối D08: Toán, Sinh học, Tiếng Anh
• Khối D09: Toán, Lịch sử, Tiếng Anh
• Khối D14: Ngữ văn, Lịch sử, Tiếng Anh
• Khối D15: Ngữ văn, Địa lý, Tiếng Anh
• Khối D20: Ngữ văn, Địa lý, Giáo dục công dân
• Khối D66: Ngữ văn, Giáo dục công dân, Tiếng Anh
• Khối D78: Ngữ văn, Khoa học Xã hội, Tiếng Anh
• Khối A00: Toán, Vật lý, Hóa học
• Khối A01: Toán, Vật lý, Tiếng Anh
• Khối A15: Toán, Địa lý, Khoa học Tự nhiên
• Khối B00: Toán, Hóa học, Sinh học

Ngành tâm lý học tội phạm thi khối gì?

5.3. Ngành tâm lý học tội phạm học trường nào?

Hiện nay, ngành tâm lý học tội phạm chưa thực sự được quan tâm, chú trọng. Vậy nên chưa có trường nào đào tạo riêng chuyên ngành tâm lý học tội phạm mà chỉ được giảng dạy như một bộ môn thuộc ngành tâm lý học/khoa học an ninh/kiểm sát. Trong đó, các trường công an, an ninh, cảnh sát sẽ đào tạo chuyên sâu hơn về tâm lý học tội phạm.

Dưới đây là một số trường tiêu biểu kèm điểm chuẩn mới nhất:

Ngành tâm lý học tội phạm lấy bao nhiêu điểm?

6. Cơ hội việc làm ngành tâm lý học tội phạm ở Việt Nam

Ngành Tâm lý học tội phạm mở ra một lộ trình nghề nghiệp đặc thù, bạn không chỉ đóng vai trò là người giải mã cái ác mà còn là “nhân tố hàn gắn” trong hệ thống thực thi pháp luật và xã hội.

Tại Việt Nam, với sự quan tâm ngày càng lớn dành cho sức khỏe tinh thần và tính minh bạch của tư pháp, cơ hội việc làm cho sinh viên ngành này vô cùng đa dạng:

• Công tác điều tra và phá án: Tham gia vào các đơn vị Công an, An ninh để hỗ trợ phác họa chân dung tội phạm, phân tích động cơ gây án và đánh giá tâm lý đối tượng trong quá trình thẩm vấn.
• Tư vấn và hỗ trợ tại tòa án: Trở thành chuyên gia tâm lý pháp đình, tham gia vào các buổi giám định tâm thần pháp y hoặc cung cấp ý kiến chuyên môn về năng lực hành vi của các bên trong tố tụng.
• Cải tạo và quản lý tại trại giam: Làm việc trong các cơ sở cải tạo, thực hiện tham vấn tâm lý cho phạm nhân để giảm nguy cơ tái phạm và hỗ trợ họ chuẩn bị lộ trình tái hòa nhập cộng đồng.
• Hỗ trợ nạn nhân và bảo vệ quyền lợi: Công tác tại các tổ chức phi chính phủ (NGO), trung tâm bảo trợ xã hội hoặc văn phòng luật để trị liệu tâm lý cho nạn nhân của bạo lực, xâm hại và mua bán người.
• Nghiên cứu và hoạch định chính sách: Làm việc tại các viện nghiên cứu tội phạm học hoặc cơ quan nhà nước để phân tích xu hướng tội phạm, từ đó đề xuất các chiến lược phòng ngừa tội ác từ sớm.
• Giảng dạy và đào tạo: Trở thành giảng viên hoặc chuyên gia huấn luyện tại các trường đại học, học viện vũ trang hoặc các trung tâm đào tạo kỹ năng sống và xử lý khủng hoảng tâm lý.
• Tư vấn nhân sự chuyên sâu: Ứng dụng kỹ thuật đọc vị hành vi và tâm lý vào lĩnh vực quản trị nhân sự tại các tập đoàn lớn để đánh giá tính cách ứng viên hoặc giải quyết các mâu thuẫn nội bộ phức tạp.

Ngành tâm lý học tội phạm làm nghề gì?

7. Mức lương ngành tâm lý học tội phạm

Mức lương trong ngành Tâm lý học tội phạm tại Việt Nam phụ thuộc vào thâm niên và môi trường làm việc cụ thể.

Đối với sinh viên mới tốt nghiệp, lương khởi điểm thường dao động từ 8 – 12 triệu đồng mỗi tháng tại các đơn vị dân sự hoặc theo quân hàm nếu làm việc trong lực lượng vũ trang. Khi đã tích lũy từ 3 – 5 năm kinh nghiệm, các chuyên gia có thể đạt mức lương 15 – 25 triệu đồng nhờ kỹ năng phân tích hành vi chuyên sâu.

Đặc biệt, những chuyên gia dày dạn kinh nghiệm làm việc cho các tổ chức quốc tế hoặc thực hiện tư vấn độc lập có thể sở hữu mức thu nhập lên tới 40 – 50 triệu đồng mỗi tháng.

Qua những chia sẻ trên đây, các bạn chắc hẳn đã hiểu rõ “ngành tâm lý học tội phạm là gì?” cùng các vấn đề xoay quanh ngành này. Nếu bạn yêu thích, có những tố chất phù hợp với ngành này, hãy theo đuổi nhé! JobsGO luôn đồng hành cùng bạn!

Câu hỏi thường gặp

1. Tố chất quan trọng nhất để theo đuổi ngành này là gì?

Đó là sự nhạy bén trong quan sát, tư duy logic sắc sảo và một tinh thần vững vàng để đối mặt với những góc tối của hành vi con người.

2. Học Tâm lý học tội phạm có nguy hiểm không?

Công việc chủ yếu là nghiên cứu và phân tích trong văn phòng hoặc phòng thẩm vấn có sự bảo vệ, nên mức độ an toàn luôn được đảm bảo nghiêm ngặt.

3. Ngành này có đòi hỏi phải học lên thạc sĩ, tiến sĩ không?

Để trở thành chuyên gia tư vấn hoặc giám định viên chuyên sâu, việc học lên cao học là lộ trình gần như bắt buộc để nâng cao uy tín và chuyên môn.

(Theo JobsGO - Nền tảng tìm việc làm, tuyển dụng, tạo CV xin việc)