Trong mỗi kỳ tuyển sinh đại học, điểm ưu tiên luôn là yếu tố được thí sinh và phụ huynh đặc biệt quan tâm bởi nó trực tiếp ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển vào các trường top đầu. Hiểu rõ điểm ưu tiên là gì cũng như các quy định mới về cách tính điểm sẽ giúp bạn xây dựng chiến thuật xét tuyển thông minh và đảm bảo quyền lợi tối đa cho bản thân. Bài viết dưới đây sẽ cập nhật chi tiết các mức cộng điểm và quy chế mới nhất áp dụng cho năm 2026.

1. Điểm cộng ưu tiên là gì?

Điểm ưu tiên là mức điểm cộng thêm vào kết quả thi hoặc điểm xét tuyển của thí sinh, nhằm tạo sự công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho những nhóm đối tượng có hoàn cảnh đặc thù hay sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Đây là chính sách được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và áp dụng thống nhất trong toàn quốc.

Điểm ưu tiên không phải là điểm thưởng tự do, mà được quy định rõ ràng theo từng nhóm khu vực và đối tượng chính sách cụ thể. Mức điểm được cộng vào tổng điểm 3 môn theo thang điểm 30, đảm bảo tổng điểm xét tuyển cuối cùng không vượt quá 30 điểm. Đây là cơ chế hỗ trợ quan trọng, giúp cân bằng lợi thế giữa thí sinh ở vùng sâu vùng xa với thí sinh tại các thành phố lớn.

Trong bối cảnh các trường top đầu luôn có tỷ lệ chọi ở mức rất cao, một khoảng cách nhỏ từ điểm ưu tiên cũng có thể trở thành yếu tố quyết định tấm vé vào đại học.

Điểm ưu tiên là gì - image 1

Điểm ưu tiên dân tộc là gì?

2. Phân loại điểm ưu tiên

Theo quy chế tuyển sinh đại học 2026, điểm ưu tiên được chia thành hai nhóm chính, có thể được cộng gộp nếu thí sinh thỏa mãn cả hai điều kiện:

  • Điểm ưu tiên theo khu vực (KV): Được xác định dựa trên địa điểm trường THPT mà thí sinh đã học lâu nhất trong thời gian học cấp THPT hoặc trung cấp, trung học nghề. Gồm 4 mức khu vực: KV1, KV2-NT, KV2 và KV3.
  • Điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách (UT): Dựa trên đặc điểm cá nhân của thí sinh như dân tộc thiểu số, thương binh, con liệt sĩ, người khuyết tật, giáo viên dự tuyển ngành sư phạm,… Gồm 2 nhóm: UT1 (đối tượng 01 – 03) và UT2 (đối tượng 04 – 06).

3. Các mức cộng điểm ưu tiên 2026

Quy chế tuyển sinh đại học 2026 (Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT) quy định cụ thể các mức cộng điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng như sau.

3.1. Theo khu vực

Khu vực tuyển sinh được xác định theo trường THPT mà thí sinh học lâu nhất; nếu thời gian bằng nhau ở nhiều khu vực thì tính theo trường học sau cùng.

  • Khu vực 1 (KV1): Cộng 0,75 điểm
  • Khu vực 2 nông thôn (KV2-NT): Cộng 0,50 điểm
  • Khu vực 2 (KV2): Cộng 0,25 điểm
  • Khu vực 3 (KV3): 0 điểm (Không cộng điểm)

Để nắm rõ danh sách các xã, phường thuộc diện ưu tiên năm nay, bạn có thể tham khảo thêm bài viết chi tiết về khu vực tuyển sinh.

3.2. Theo đối tượng

Thí sinh thuộc nhiều diện đối tượng chỉ được hưởng một mức điểm ưu tiên cao nhất, không được cộng dồn.

  • Đối tượng 01 (Nhóm UT1): Cộng 2,0 điểm
  • Đối tượng 02 (Nhóm UT1): Cộng 2,0 điểm
  • Đối tượng 03 (Nhóm UT1): Cộng 2,0 điểm
  • Đối tượng 04 (Nhóm UT2): Cộng 1,0 điểm
  • Đối tượng 05 (Nhóm UT2): Cộng 1,0 điểm
  • Đối tượng 06 (Nhóm UT2): Cộng 1,0 điểm

Nếu bạn chưa rõ mình thuộc diện chính sách nào, hãy xem ngay hướng dẫn phân loại các đối tượng ưu tiên tuyển sinh để đảm bảo quyền lợi tối đa.

Điểm ưu tiên là gì - image 2

Mức điểm ưu tiên là gì? Có những mức nào?

4. Cách tính điểm ưu tiên xét tuyển đại học

Cách tính điểm ưu tiên đại học được chia thành hai trường hợp tùy thuộc vào tổng điểm 3 môn thi mà thí sinh đạt được.

4.1. Trường hợp 1: Tổng điểm 3 môn dưới 22,5 điểm

Điểm ưu tiên được cộng toàn bộ, không giảm trừ.

Công thức:

Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn + Điểm ưu tiên khu vực + Điểm ưu tiên đối tượng

Ví dụ: Thí sinh A là người dân tộc thiểu số tại KV1 (đối tượng 01, được cộng 2,0 điểm) và thuộc KV1 (được cộng 0,75 điểm). Tổng điểm ưu tiên tối đa = 2,75 điểm. Nếu A thi được 21 điểm thì điểm xét tuyển = 21 + 2,75 = 23,75 điểm.

4.2. Trường hợp 2: Tổng điểm 3 môn từ 22,5 điểm trở lên

Điểm ưu tiên sẽ bị giảm dần theo công thức quy định, nhằm đảm bảo tổng điểm xét tuyển không vượt quá 30. Điểm ưu tiên thực tế được làm tròn đến hàng phần trăm. Việc điều chỉnh này giúp phản ánh chính xác năng lực thí sinh dựa trên phổ điểm của năm đó, tránh tình trạng ‘lạm phát’ điểm chuẩn ở các nhóm ngành hot.

Công thức tính điểm ưu tiên thực tế:

Điểm ưu tiên thực tế = [(30 – Tổng điểm đạt được) / 7,50] x Mức điểm ưu tiên tối đa

Công thức điểm xét tuyển:

Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn + Điểm ưu tiên thực tế

Ví dụ: Cũng thí sinh A ở trên (mức ưu tiên tối đa 2,75 điểm), nhưng lần này A đạt 27 điểm. Điểm ưu tiên thực tế = [(30 – 27) / 7,50] x 2,75 = [3 / 7,5] x 2,75 = 0,4 x 2,75 = 1,10 điểm Điểm xét tuyển = 27 + 1,10 = 28,10 điểm (thay vì 29,75 nếu cộng nguyên như trước).

Quy định này được áp dụng để tránh tình trạng thí sinh có điểm thi cao được cộng thêm quá nhiều, gây mất cân bằng trong cạnh tranh xét tuyển.

Điểm ưu tiên là gì - image 3

Cách tính điểm ưu tiên xét tuyển đại học

5. Thời gian áp dụng chính sách điểm ưu tiên

Chính sách điểm ưu tiên theo đối tượng không có giới hạn thời gian, có nghĩa là thí sinh thuộc diện đối tượng chính sách (UT1, UT2) sẽ được hưởng điểm ưu tiên đối tượng bất kể năm nào thi hoặc xét tuyển, miễn là còn đủ điều kiện theo quy định.

Tuy nhiên, với điểm ưu tiên theo khu vực, thời gian áp dụng có giới hạn rõ ràng: thí sinh chỉ được hưởng trong năm tốt nghiệp THPT (hoặc trung cấp, trung học nghề) và duy nhất một năm tiếp theo. Cụ thể:

  • Thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2026 được hưởng ưu tiên khu vực khi xét tuyển năm 2026 và 2027.
  • Nếu thi lại hoặc xét tuyển từ năm 2028 trở đi, thí sinh sẽ không còn được cộng điểm ưu tiên khu vực nữa. Đối với những thí sinh đã tốt nghiệp quá thời hạn hưởng ưu tiên và quyết định tham gia thị trường việc làm sớm, việc tìm hiểu các vị trí lao động phổ thông sẽ giúp bạn có cái nhìn thực tế về yêu cầu tuyển dụng hiện nay.

Đây là điểm quan trọng thí sinh thi lại cần đặc biệt lưu ý, tránh nhầm lẫn khi khai hồ sơ và tính toán điểm xét tuyển.

6. Lưu ý khi kê khai điểm ưu tiên

Khi đăng ký xét tuyển đại học, việc kê khai điểm ưu tiên chính xác là điều bắt buộc để đảm bảo quyền lợi hợp pháp. Dưới đây là những lưu ý quan trọng thí sinh cần nắm:

  • Xác định đúng khu vực theo nơi học lâu nhất: Khu vực ưu tiên tính theo trường THPT bạn học lâu nhất trong suốt 3 năm, không phải nơi đăng ký hộ khẩu hay nơi sinh sống hiện tại. Nếu thời gian học bằng nhau ở nhiều khu vực, lấy theo trường học cuối cùng.
  • Chỉ chọn mức điểm ưu tiên cao nhất khi thuộc nhiều đối tượng: Nếu bạn vừa là dân tộc thiểu số KV1 (2,0 điểm) vừa là con thương binh dưới 81% (1,0 điểm), chỉ được cộng 2,0 điểm – không được cộng dồn.
  • Kê khai đúng và đủ giấy tờ chứng minh: Các đối tượng thuộc UT1, UT2 phải có giấy tờ hợp lệ như giấy chứng nhận thương binh, giấy xác nhận khuyết tật, giấy chứng nhận liệt sĩ,… Kê khai sai hoặc thiếu giấy tờ có thể dẫn đến mất quyền lợi hoặc bị hủy kết quả trúng tuyển.
  • Lưu ý thời hạn hưởng ưu tiên khu vực: Điểm ưu tiên khu vực chỉ có hiệu lực trong năm tốt nghiệp và một năm sau, không áp dụng cho những năm tiếp theo.
  • Tổng điểm xét tuyển không vượt 30: Dù cộng bao nhiêu điểm ưu tiên, điểm xét tuyển tối đa vẫn là 30 điểm. Ngoài ra, các trường có chính sách cộng điểm riêng (điểm thưởng, điểm khuyến khích) cũng không được vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển.
  • Kiểm tra lại thông tin khu vực trên hồ sơ đăng ký dự thi: Một số thí sinh bị ghi sai khu vực do nhầm lẫn giữa nơi ở và nơi học. Hãy đối chiếu kỹ thông tin trên giấy tờ với Phụ lục I của Quy chế tuyển sinh 2026 về bảng điểm ưu tiên.
Điểm ưu tiên là gì - image 4

Lưu ý khi kê khai điểm ưu tiên

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc điểm ưu tiên là gì và nắm rõ cách tính điểm để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ tuyển sinh 2026. Đừng quên theo dõi JobsGO để cập nhật thêm nhiều thông tin giáo dục hữu ích và định hướng nghề nghiệp sớm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Chúc các sĩ tử ôn luyện hiệu quả và sớm đặt chân vào cánh cửa đại học mơ ước với số điểm ấn tượng nhất.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm ưu tiên có áp dụng cho tất cả phương thức xét tuyển không?

Điểm ưu tiên theo Quy chế của Bộ GDĐT áp dụng chung cho các phương thức xét tuyển theo điểm thi THPT. Với các phương thức riêng (xét học bạ, đánh giá năng lực,...), từng trường có quy định cụ thể trong đề án tuyển sinh.

2. Trường đại học có được tự thêm điểm ưu tiên ngoài quy định của Bộ không?

Có, các trường được phép áp dụng thêm điểm cộng riêng (điểm thưởng, điểm khuyến khích cho chứng chỉ ngoại ngữ,...), nhưng tổng điểm cộng không được vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển mà trường sử dụng.

(Theo JobsGO - Nền tảng tìm việc làm, tuyển dụng, tạo CV xin việc)