10/3 là ngày gì? Tại sao lấy ngày 10/3 là ngày giỗ Tổ Hùng Vương?

10/3 là ngày gì? Chúng ta vẫn thường nghe câu nói “Tháng ba giỗ Tổ Hùng Vương Về, nguồn dâng nén trầm hương đầu mùa”… như một lời nhắc nhở linh thiêng chảy trong huyết quản mỗi người con đất Việt mỗi dịp 10/3 âm lịch. Đây không chỉ là một kỳ nghỉ lễ, mà là hành trình tâm linh tìm về nguồn cội, nơi triệu triệu trái tim cùng hướng về đất Tổ Phú Thọ. Cùng JobsGO tìm hiểu chi tiết hơn về ngày lễ này qua bài viết sau nhé.

Xem nhanh nội dung

1. 10/3 là ngày gì?
2. Nguồn gốc ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3
3. Tại sao lấy ngày 10/3 là ngày giỗ Tổ Hùng Vương?
4. Ý nghĩa ngày 10/3
5. Những hoạt động thường diễn ra ngày 10/3 âm lịch

1. 10/3 là ngày gì?

Ngày 10/3 âm lịch hằng năm là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, một trong những đại lễ thiêng liêng nhất của dân tộc Việt Nam, nhằm tưởng nhớ công ơn dựng nước của các vua Hùng. Đây không chỉ là một kỳ nghỉ lễ quốc gia mà còn là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, nhắc nhở mỗi người con đất Việt về đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cao đẹp.

Dù ở bất cứ nơi đâu, triệu triệu trái tim vẫn luôn hướng về đền Hùng (Phú Thọ) để thắp nén tâm nhang, khẳng định sức sống bền bỉ của nguồn cội và niềm tự hào dân tộc. 10/3 cũng là dịp để gia đình sum vầy, cùng nhau gìn giữ những giá trị văn hóa tinh thần vô giá mà cha ông đã để lại.

10/3 là ngày gì?

2. Nguồn gốc ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3

Lịch sử ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là một hành trình dài gắn liền với tâm thức “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc qua nhiều triều đại. Từ thời Hậu Lê trở về trước, các triều đại phong kiến đều giao cho dân sở tại trông nôm đền miếu và làm giỗ vào ngày 10/3 âm lịch. Tuy nhiên, phải đến năm 1917 (triều vua Khải Định), ngày 10/3 mới chính thức được Bộ Lễ ấn định làm ngày Quốc giỗ, thay vì tổ chức rải rác vào mùa thu như trước đó.

Sau Cách mạng Tháng Tám, truyền thống này càng được khẳng định mạnh mẽ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh cho công chức nghỉ lễ vào ngày 10/3 hằng năm để hướng về cội nguồn. Đặc biệt, vào năm 2007, Quốc hội đã chính thức quy định đây là ngày lễ quốc gia, cho phép người lao động cả nước được nghỉ việc và hưởng nguyên lương.

Đến năm 2012, “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, minh chứng cho sức sống bền bỉ và giá trị lịch sử vô giá của ngày đại lễ này.

3. Tại sao lấy ngày 10/3 là ngày giỗ Tổ Hùng Vương?

Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao giữa 18 đời vua Hùng, chúng ta lại chọn ngày 10/3 làm mốc thời gian hành hương về đất Tổ? Đằng sau con số này không chỉ là truyền thuyết, mà còn là những dấu ấn lịch sử và quan niệm tâm linh sâu sắc của cha ông ta từ ngàn đời nay.

Lịch sử từ các triều đại phong kiến: Từ thời nhà Đinh, Lê, Lý, Trần đến Hậu Lê, việc thờ cúng các vua Hùng đã được duy trì tại Đền Hùng. Triều đình thường giao trực tiếp cho dân sở tại trông nom, cúng bái và làm giỗ Tổ vào ngày 10/3 âm lịch. Để đền đáp, người dân địa phương được miễn các loại thuế ruộng, sưu dịch và đi lính.
Chính thức hóa thành Quốc lễ: Năm 1917 (đời vua Khải Định), Bộ Lễ đã chính thức ấn định ngày 10/3 âm lịch hằng năm là ngày Quốc giỗ. Từ đó, các quan phải mặc phẩm phục thay mặt triều đình đến hành lễ tại Đền Hùng, biến ngày này thành ngày lễ chung của toàn quốc.
Ý nghĩa tâm linh và triết học: Xét theo quan điểm âm dương, tháng 3 là biểu tượng của người mẹ (âm), đồng thời là lúc dương khí của vũ trụ lên cao, tạo nên sự hài hòa giữa con người và trời đất. Ngày 10/3 được coi là ngày giỗ chung để tưởng nhớ tất cả các vị vua Hùng đã có công gây dựng nền móng cho đất nước.

Tại sao lấy ngày 10/3 là ngày giỗ Tổ Hùng Vương?

4. Ý nghĩa ngày 10/3

Ngày 10/3 không chỉ là một con số trên tờ lịch, mà là biểu tượng của tinh thần dân tộc với những ý nghĩa sâu sắc:

Sợi dây kết nối nguồn cội: Đây là dịp để triệu triệu trái tim người Việt, dù ở bất cứ nơi đâu, cùng hướng về đất Tổ Phú Thọ để tri ân công đức các vua Hùng. Nó khẳng định chúng ta đều là “con Rồng cháu Tiên”, chung một dòng máu, chung một cội nguồn.
Tôn vinh đạo lý “uống nước nhớ nguồn”: Ngày lễ này là bài học lịch sử sống động về lòng biết ơn, nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát triển những giá trị mà cha ông đã dày công vun đắp.
Biểu tượng của đại đoàn kết: Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành một di sản văn hóa thế giới, minh chứng cho sức mạnh đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Đó là ngày hội chung để mọi người xích lại gần nhau, cùng nhìn về quá khứ hào hùng để tiếp thêm sức mạnh cho hành trình tương lai.

5. Những hoạt động thường diễn ra ngày 10/3 âm lịch

Ngày 10/3 âm lịch là dịp để người Việt hướng về cội nguồn, đồng thời cũng là thời điểm diễn ra những nghi thức trang trọng và các lễ hội văn hóa đặc sắc trên khắp cả nước. Dưới đây là những hoạt động tiêu biểu nhất thường diễn ra trong ngày đại lễ này:

Dâng hương và tế lễ: Nghi lễ quan trọng nhất diễn ra tại Đền Thượng (Phú Thọ) và các đền thờ Vua Hùng toàn quốc để bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên.
Rước kiệu truyền thống: Các đoàn rước với cờ hoa, phường bát âm và lễ vật tiến về đất Tổ trong không khí trang nghiêm, nhộn nhịp.
Diễn xướng hát Xoan: Thưởng thức di sản văn hóa phi vật thể quý báu của vùng đất Phú Thọ tại các đình làng và khu di tích.
Hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy: Hoạt động tái hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn” thông qua hai loại bánh biểu trưng cho trời và đất.
Trò chơi dân gian: Các hoạt động như đánh đu, đấu vật, bơi chải và đi cà kheo tạo nên không gian lễ hội sôi động cho du khách thập phương.
Sum họp gia đình: Nhiều gia đình tận hưởng kỳ nghỉ lễ để quây quần bên mâm cơm, giáo dục con cháu về lịch sử dựng nước của các Vua Hùng.

Những hoạt động thường diễn ra ngày 10/3 âm lịch

JobsGO hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã nắm rõ 10/3 là ngày gì. Dù dòng chảy thời gian có cuốn trôi bao giá trị, ngày 10/3 vẫn mãi là “điểm tựa” tâm linh vững chắc để mỗi người con Việt soi mình và tự hào về nguồn cội. Hãy trân trọng kỳ nghỉ lễ này như một cơ hội để tri ân quá khứ và nạp năng lượng cho những hành trình rực rỡ phía trước.